नौबहिनी गाउँपालिका-५ डाम्री गावैका दुई साना बालिका कविता रोका क्षेत्री (कक्षा ६ मा अध्ययनरत) र बिपना बिष्ट (कक्षा ५ मा अध्ययनरत) यतिबेला स्थानीय बहाने बजार आसपास काफल बेच्दै देखिन्छन् । उमेरले साना भए पनि उनीहरूको जिम्मेवारी बोध, मेहनत र आत्मनिर्भर बन्ने चाहनाले धेरैलाई प्रभावित बनाएको छ । उनीहरू केवल फल बेच्ने बालिका मात्र होइनन्, आफ्नै प्रयासबाट शिक्षा अगाडि बढाउने सपना बोकेका उदाहरणीय पात्र बन्न सक्दछन् । जसले पढ्दै कमाउदै भन्ने अवधारणालाई थप व्यवस्थित गर्न म‍द्दत पुग्दछ ।

यी दुबै बहिनीहरू करिब ८ किलोमिटर टाढाबाट काफल बोकेर हिँडेर बेच्नका लागि बहाने आएका हुन् । बिहान सबेरै घरबाट निस्केर उनीहरू पहाडी उकालो–ओरालो पार गर्दै काफल टिपेर बेच्न बजारसम्म आएका हुन् । थकान र कठिनाइका बाबजुद पनि उनीहरूको अनुहारमा देखिने मुस्कान र उत्साहले यात्रालाई सहज बनाएको बुझ्न सकिन्छ । उनीहरुको यो साहसप्रति खुशी हुँदै प्युठान खबरका कार्यकारी सम्पादक तेजेन्द्र बुढा मगरले भिडियो, फोटो लिदै कुरा गर्दा लजाए, नखिच्नु भने तर मन मानेन सानो स्टोरी बनाउछु ल भन्दै प्रस्ताव राखे अनि कुरा गर्न थाले अनि सङ्गै काफल बेच्न समेत सघाए पनि ।

काफल सिजनको फल हो, जुन छोटो समयका लागि मात्र पाइन्छ । यही समयलाई सदुपयोग गर्दै कविता र बिपनाले आफ्नो खाली समयलाई उत्पादनशील बनाएका छन् । विद्यालयको समयबाहेक उनीहरू काफल टिप्ने, जम्मा गर्ने र बिक्री गर्ने काममा व्यस्त भएका छन् । उनीहरूको लक्ष्य स्पष्ट छ, बेचेको रकमबाट कापी, कलम र अन्य शैक्षिक सामग्री किन्ने ।
कविता रोका क्षेत्री भन्छिन्, “हामीले आफैं कमाएको पैसाले कापी–कलम किन्दा खुसी लाग्छ । बाबुआमालाई पनि दु:ख हुँदैन ।” यस्तै भावना बिपना बिष्टले पनि व्यक्त गर्छिन्, “खाली समयमा खेल्नुभन्दा केही सिक्ने र कमाउने राम्रो लाग्छ ।”

स्थानीय बजारमा बेच्न जानू अघि उनीहरु नौबहिनी गाउँपालिका प्रवेश गर्छन् । काफल किन्ने कर्मचारीहरु पनि यी बालिकाको मेहनत देखेर प्रभावित भएका छन् । धेरैले उनीहरूको प्रयासको प्रशंसा गर्दै काफल किनेर सहयोग गर्ने गर्छन् । “यी नानीहरूले गरेको मेहनत देख्दा काफल अझ मीठो लाग्न सक्छ” अनि भन्छन्, “हामीले किन्ने सानो सहयोगले उनीहरूको पढाइमा मद्दत पुग्छ भने त्यो सबैभन्दा ठूलो कुरा हो ।”

काफल किन्नेहरू पनि सिजनको स्वाद लिन पाउँदा खुसी छन् । यसपाली कमै काफल फलेको पाइन्छ । पहाडी क्षेत्रको मौलिक स्वाद बोकेको काफलले ग्राहकहरूलाई तानिरहेको छ । यसले एकातिर बालिकाहरूलाई आम्दानीको स्रोत दिएको छ भने अर्कोतिर स्थानीय उत्पादनको प्रवर्द्धन पनि भइरहेको छ ।

विद्यालयका शिक्षकहरूलाई पनि यी बालिकाको प्रशंसा गर्ने स्पष्ट आधार बन्न सक्छ । “यस्ता विद्यार्थीहरू अरूका लागि प्रेरणा हुन्, पढाइसँगै जीवनका सीप सिक्नु पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ, जुन यी बालिकाले सानै उमेरमा सिकिरहेका छन् ।”

अभिभावकहरू पनि आफ्ना छोरीहरूको आत्मनिर्भर सोचप्रति गर्व गर्ने गर्छन् । बालिकाहरूले आफ्नै मेहनतबाट सानो भए पनि आम्दानी गर्न थालेपछि अरुका लागि प्रेरणाको स्रोत बन्ने गर्दछ । कविता र बिपनाको यो प्रयास केवल व्यक्तिगत लाभका लागि मात्र होइन, समाजका लागि पनि सन्देश हो । खाली समयलाई सदुपयोग गर्दै आत्मनिर्भर बन्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण उनीहरूले प्रस्तुत गरेका छन् । सानो उमेरमा देखाएको यो साहस र लगनशीलताले भविष्यमा उनीहरूलाई अझ सशक्त बनाउने विश्वास गर्न सकिन्छ ।

समग्रमा, काफल बेच्दै हिँड्ने यी दुई बहिनीहरूको कथा संघर्ष, आत्मनिर्भरता र शिक्षाप्रतिको समर्पणको प्रेरणादायी उदाहरण हो । उनीहरूको प्रयासले देखाउँछ, इच्छाशक्ति भए सानो काम पनि ठूलो उपलब्धिको आधार बन्न सक्छ । यस्ता खालका उदाहरण अन्य ठाउँहरुमा पनि फाट्टफुट्ट देखिने गर्छन् ।